Doğu Perinçek’e 9000 Frank Para Cezası

Avrupa tarafsızlığını, adaletini, medeniyetini bir kere daha tüm dünyaya anlatan bir karar verdi.

İşçi Partisi Genel Başkanı Doğu Perinçek’in ” Ermeni soykırımı emperyalist bir yalandır”dediği için yargılandığı dava sona erdi. Yargıç Doğu Perinçek’e 9000 Frank para cezası verilmesine karar verdi.

Mahkeme kararını protesto etmek amacıyla İşçi Partisi Genel Başkan Yardımcısı, Talat Paşa Komitesi Genel Sekreteri Ferit İlsever ve İP Genel Başkan Yardımcısı, İstanbul İl Başkanı Erkan Önsel ortak bir basın açıklaması yaptılar.

Bugün kararın ardından Galatasaray meydanında parti üyelerinin de katılımıyla yapılan açıklamada Erkan Önsel “dünya hala dönüyor” arkadaşlar Perinçek Lozan’da bunu ifade etmiştir. Bırakınız Lozan Mahkemesi’ni dünyanın hiçbir yerindeki hiçbir mahkeme Türk milletine soykırım yaptınız kararını kabul ettiremez. Bu dava burada bitmeyecek Bu yalanı emperyalist merkezlerde çiğnemeye devam edeceğiz. 2005’te ilan etmiştik ey Avrupalılar hapishanelerinizi büyük yapın yüz binlerce Türk geleceğiz ve bu yalanı çiğnemeye devam edeceğiz demiştik. Sözümüzde durduk.” derken, Talat Paşa Komitesi Genel Sekreteri Ferit İlsever ise açıklamasında “Lozan hâkimi kinini kusmuştur. Ancak Avrupa merkezlerinde önyargılar yıkılmaktadır bunu görüyoruz. Amerikan kara parasının aklanma merkezlerine SüperNATO ile emir verilmiştir. Bu mahkeme bu kararı bu baskının altında almıştır.” dedi.

Talat Paşa Komitesi Rauf Denktaş Başkanlığında Perinçek’e destek için Lozan’daki mahkemeyi izlemeye gitmişti.

Doğu Perinçek yarın 14.35’te Türkiye’ye dönecek. Atatürk havalimanında İşçi Partisi üyeleri tarafından karşılanacak.

Perinçek’in duruşmada yaptığı savunmanın tam metni:

İşçi Partisi Genel Başkanı Doğu Perinçek ‘in Lozan Mahkemesindeki Son Savunması

8 Mart 2007

Sayın Başkan,

YANLIŞ SALON

Burada iki gündür yapılan iş, yargılamaya benzemiyor; akademik bir toplantıya benziyor.

İsviçre basınının yorumu da bu yöndedir. O zaman yanlış bir salon seçilmiştir.

(Burada yargıç müdahale ederek, Perinçek’ten suçlama konusu içinde kalmasını ve mahkemeye eleştiri yöneltmemesini istedi)

Perinçek devamla: Ben de suçlamaya cevap veriyorum. Açıklamalarım, akademik hürriyetle ilgilidir. Üniversitelerin işini mahkemeler yapmaz. Mahkeme salonlarında tarih tartışması yapılmaz. Yargıçlar, tarih hakkında hüküm veremez. Aksi halde, tarih tartışmasını yok ederler. Ve yapılan iş, Avrupa uygarlığı için ayıptır.

Eğer buradaki faaliyet, ille bir yargılamaya benzetilecekse, Ortaçağdaki yargılamaların bir örneğidir. Sabahtan beri sorulan sorularla beynimin kıvrımları arasında dolaşılmaktadır. Cadı davalarında olduğu gibi, bilimsel kanaatim, düşüncelerim araştırılmaktadır ve suçlanmaktadır.

Bu yapılanlarla bana bir zarar verilemez. Ama İsviçre’ye ve Avrupa’ya zarar verirsiniz. Bilimsel konuların tartışılmasını mahkemeyle, polisle, hapishaneyle, gardiyanlarla önlemeye kalkarsanız, kendinize yazık edersiniz.

AVRUPA UYGARLIĞININ HALİ

Bir kez bilimsel kanaat ve düşünce suçlanınca, burada görüldüğü gibi, Talat Paşa, Mustafa Kemal Atatürk, Lenin, Mao gibi geçen yüzyılın bütün devrimcileri; hedef alınmaktadır. Bu devrim düşmanlığıyla ve paslanmış anti-komünizm silahıyla varabileceğiniz bir yer yoktur. Avrupa uygarlığı kendi temellerini yıkmaktadır. Bu salonda yaşananlar da ne yazık ki bu gerçeği kanıtlamıştır.

Bazı Avrupa ülkeleri 1930’larda Nazi Almanya’sından kaçan insanları ve Yahudileri sınırdan geri çevirir ve ölüme teslim ederken, Burada suçlanan işte o Jön Türkler, o insanları bağırlarına bastılar. Atatürk de o devrimci geleneğin temsilcisiydi. Almanya’dan gelen Hirsch, Röpke, Schwarz, Koschaker, Ernst Reuter gibi bilim adamları, Avrupa’da faşizmin ve faşizme teslimiyetin kol gezdiği koşullarda, ırkçı zulümden kurtuluş ve bilim özgürlüğünü Türkiye’de buldular. ( Doğu Perinçek burada İsviçre’nin Yahudileri sınırdan çevirerek Nazi soykırımına yaptığı katkılara değinmektedir. Ve bu sözleri yargıç ve savcı başlarını önlerine eğerek dinlediler.)

Avrupa uygarlığı öyle bir yıkılıyor ki, Jean Thibaux gibi dürüst ve gerçek aydınlar, Avrupa ülkelerinin vatandaşlığını terk ediyor. Tanığımız olarak dinlenen Prof. Dr. Jean Thibaux’nun Fransız vatandaşlığından Türk vatandaşlığına geçmesinden alayla söz edildi burada. Bu alayları bırakıp, Avrupa’nın gerçek aydınının niçin bu tavrı aldığı üzerinde düşünmeniz yerinde olur.

Hürriyetler Avrupası’nın değerlerini bugün, çürüyen Avrupa’ya karşı bizler savunuyoruz. Bu yargılamada benim esin kaynaklarımı araştırmak için hayli gayret sarfedildi. Galile, Robespierre, Goethe ve Marx gibi Büyük Avrupalı’lardan aldığım esinle “Ermeni soykırımı uluslar arası bir yalandır.” diyorum.

SOYKIRIM YOK SAVAŞ VAR

Ermeni soykırımı iddiaları kesinlikle gerçek dışıdır. Konu iki düzlemde ele alınabilir. Birincisi, devletler arasında savaştır. Çarlık Rusyası ordusunda, Türkiye’ye karşı 200 bin Ermeni piyadesi savaşmıştır. Fransız ordusunda da 5 bin Ermeni askeri Fransız üniforması giydirilerek, Türkiye’ye karşı cepheye sürülmüştür. Rus ve Fransız ordusunda savaşan Ermeni askerlerinin önemli bir kesiminin Türk ordusu tarafından savaşta öldürüldüğü bilinmektedir. 1920 ve 1921 yıllarında Ermenistan’ın Türkiye’ye saldırıları üzerine yapılan savaşlardaki kayıpları da buna eklemek gerekir. İkincisi, Rusya tarafından silahlandırılan Ermeni gönüllü birliklerinin Türk ordusunu iç hatlardan vurması ve köylerdeki terörü de, her iki taraftan önemli kayıplara neden olmuş, halklar arasında karşılıklı kırımlar yaşanmıştır. Ancak şunu belirlemek gerekir ki, Ermeni birlikleri emperyalizmin aleti olurken, Türkiye vatan savunması yapmıştır.

RUS ARŞİVLERİ

Gerçekleri size göstermek için, Rus arşivlerinden yüz belge seçtik. Bunlar, yalnız Sovyet ve Bolşevik arşivleri değildir. Belgelerin çok önemli bir bölümü, Rus Çarlığı arşivlerindendir ve aynı zamanda Sovyet döneminde Moskova’ya getirilen Ermeni belgeleridir.

Bunu ısrarla belirtmemize rağmen, Savcının devamlı Bolşevik ve Sovyet arşivi diye anması, meslek ve kural dışı faullerdir. Böyle anti-komünizme başvurarak ulaşılacak bir gerçek bulunmamaktadır.

Benim tanıklarım, Ermenistan’ın ilk Başbakanı Kaçaznuni’dir. Dikkat ediniz Bolşevik değil Taşnak’tır.

Ermeni devlet adamları Karinyan, Myasnikyan, Sovyetler Birliği’nin ünlü Dışişleri Bakanı Mikoyan, hep benim tanıklarımdır. Yine Boryan, Lalayan gibi Ermeni tarihçileri doğruları yazmışlardır. Bunların hepsi namuslu olan Ermenilerdir.

Ermeni komutanlarının savaş raporları da çok çarpıcı gerçekler içermektedir. Örneğin bu raporlardan birinde Taşnak subayı 1920 yılında Beyazıt Vaaram bölgesinden yazdığı raporda marifetlerini şöyle anlatmaktadır:

“Basar-Geçar’daki Türk nüfusu ayırt etmeden imha ettim. Bazen kurşunlara yazık olmasın dersin ya. Bu köpeklere karşı en etkili yol, çarpışmadan sonra sağ kalanları toplayıp kuyuların içine tıkmak ve bir daha dünyada bulunmamaları için yukardan ağır kayalarla ezmek. Ben de öyle yaptım. Bütün erkekleri, kadınları ve çocukları topladım, benim tarafımdan atıldıkları kuyuların içinde kayalarla ezerek hepsinin hayatına son verdim.” (Gosarhiv Armenii F.65, D.116, y.96’dan aktaran Lalayan, Daşnaksutyun’un Karşı Devrimci Rolü, Kaynak Yayınları)

Elimizde Rus askeri mahkemelerinin kararları da bulunmaktadır. Örneğin Kafkas Ordu karargahına bağlı Askeri mahkeme Dairesi’nin 1014 sayılı kararında, Rus ordusundaki Ermeni askerler, 26 Müslüman kadınının ırzına geçerek öldürmeleri nedeniyle idama mahkum edilmişlerdir.

YARGIÇIN TARAFLILIĞI

Klebov gibi Rus komutanların raporları da çok çarpıcıdır. Bu raporlarda Ermeni piyade birliklerinin yaptıkları kırımlar, işkence ve tecavüzler ayrıntılı olarak anlatılır. Albay Klebov, Erzurum’da Ermeni piyadelerin katliamını ancak Rus topçu ateşiyle durdurabildiklerini anlatır.

Sayın Yargıç bu davada tanıklara ve bana, hep kaç Ermeni’nin öldürüldüğünü sordu. Ancak kaç Türkün öldürüldüğünü hiç kimseye sormadı. Bunun kasıtlı olarak yapıldığını sanmıyorum. Ama bu tavır da işte o taşlaşmış önyargıyı yansıtıyor. Türk’ün hayatının değeri yoktur. Tıpkı bugün Irak’ta ABD işgal kuvvetleri tarafından katledilen 600 bin insanın hayatının değerinin olmayışı gibi.

TAŞLAŞMIŞ ÖNYARGILARI KIRMA YÖNTEMİ

“Ermeni soykırımı uluslararası yalandır” dedim, doğru. Bunu “provokasyon” olarak niteleyenler bile oldu.

Tarihten öğrendim ki, taşlaşmış önyargılar, okşayarak düzeltilmemiştir. Bu nedenle çarpıcı, vurucu ifadeler kullanmayı yeğledim. Başarı da kazandık.

Bizim İsviçre’de ve Almanya’da yaptığımız eylemleri “provokasyon” olarak nitelediler. Oysa bu eylemlerde kimsenin burnu kanamamış, yürüyen kitlenin olgunluğu ve vakarı gazete haberlerine geçmiştir. İsviçre gazetelerinde bugün olayı “On bir saat boyunca tarih yeniden yapıldı” gibi başlıklarla vermeleri, önyargıları kırmada aldığımız mesafeyi göstermektedir. (Le Matin, 7 Mart 2007). “Uluslararası yalan” saptaması, iddia edildiği gibi benim suç kastımı değil, İsviçre kamuoyunu uyandırma kastımı kanıtlar.

TÜRK IRKÇILIĞININ TEMELİ YOK

Benim ırkçı veya aşırı milliyetçi olduğum ileri sürüldü. Irkçılık benim açımdan şerefsizliktir. İşin ahlaki cephesi budur.

Türk milliyetçiliği ırkçı değildir. Türkler, bir etnik grup değildir. Bilimsel açıdan bakarsak, Türk ırkçılığının temelinin olmadığı da görülür. Bugün Pasifik Okyanusu’ndan Atlas Okyanusu’na kadar uzanan alanda yaşayan halkların hepsi Türklerle şu veya bu oranda akrabadır. Hatta Amerika’da bile akrabalarımız bulunmaktadır. Türkler dünyanın en geniş alanlarına yayılmış kavmidir. Her yerde karışmış ve kaynaşmışlardır. Türk imparatorluk kültürü, aslında çok geniş bir coğrafyadaki halkları bir arada yaşatmaktır. Irkçılığın böyle bir tarih ve böyle bir zeminde tutması mümkün değildir.

Türkler etnik grup değil, büyük bir millettir.

Türklerin Müslümanlığı kabul eden Ermenileri kendilerinden görmeleri de, ırkçılığa ne kadar yabancı olduklarını gösterir. Birinci Dünya Savaşı sırasında 400-600 bin arasında Ermeni’nin Müslüman olduğu bilinmektedir. Türkler onları bağırlarına basmışlardır. Evlenmişlerdir, birlikte çocukları olmuştur. 70 milyonun içinde Ermeni kökenli veya Ermenilerle karışmış olanların sayısı 6-7 milyona kadar ulaşmış olmalıdır.

Eğer Türkler ırkçı olsaydı, onları bağrına basar mıydı? Hitler bunu yapar mı?

BOŞLUĞUN HAKARET VE PSİKOLOJİK SAVAŞ MALZEMESİYLE DOLDURULMASI

Bu davada suçlamalar önyargılardan geliyor. Ön yargılara tarihi gerçeklerle cevap verdik. Tarih bilgisi olmayanlar, usavurma ve olgulardaki boşlukları hakaretlerle ve psikolojik savaş malzemesiyle doldurmaktadırlar. Bu bir gelenektir. Ermeni soykırımı yalanı, Morgenthau ve Toynbee gibi devlet görevlileri ve istihbarat servisi elemanları tarafından uyduruldu. Aynı misyon, bugün de benzerleri tarafından yürütülmektedir. İki gün önce dinlenen Tessa Hofman, Almanya’nın Federal İstihbarat Servisi’nin Kafkasya masası şefidir. Yayınladığı kitabın kapağına, Rus ressamı Vasili Vereşçagin’in 1871 yılında yaptığı kurukafa yığını resmini, 1915 yılındaki Ermeni soykırımının fotoğrafı olarak yayınlamıştır. Bu yalan kampanyası, işte böyle pejmürde ve zavallı kanıtlarla yürütülmektedir. İki gün önce sorduğumuz soru üzerine, hatamı düzelttim demiştir. Hatalı fikirler düzeltilebilir elbette. Ancak ahlak düşüklüğü düzeltilemez.

Sürekli gönderme yapılan Taner Akçam ise, Alman servisi görevlisi Tessa Hofman’ın rahlei tedrisinde yetişmiştir. Türkiye’de iken, Ortadoğu Teknik Üniversitesi’nde okumuştu. Ancak tarih bilmez. Hamburg Sosyal İncelemeler Merkezi’nde kendisi “Tarih alimi” olarak imal edilmiş ve siparişleri üretmiştir.

Duruşmanın ilk gününde sürekli Andonyan belgeleri diye bilinen Talat Paşa telgrafları üzerinde duruldu. Savcıya bu telgrafların sahteliğinin uzun yıllar önce kanıtlandığını anlatmıştık. Nitekim Birleşmiş Milletler’e ait sunduğumuz belge, bu sahtekarlığı yeniden belirlemiştir.

Türk-Ermeni Uzlaşma Komisyonu’nun foyası da çıkmıştır. Ermeni soykırımı kampanyaları her aşamada böyle düzmece belgelerle yürütülmüştür.

KANUN UYGULANAMIYOR

Burada yaptığımız tartışma artık mahkemelerde değil, üniversitelerde ve diğer bilim kurumlarında sürdürülmelidir.

Varolan yasaya göre suçsuzum. Çünkü soykırım iddiası, Ermeni olayında geçersizdir. Bana uygulanmak istenen hüküm, Ermeni meselesinde ölmüştür. Bu yasa, Yahudi soykırımı için uygulanabilir, bu mahkemelerin bileceği iştir. Ancak Ermeni meselesinde uygulanamıyor.

İngiltere Eski Başbakanı Margaret Thatcher’in danışmanı Prof. Dr. Norman Stone, Die Weltwoche dergisinde “Ermeni soykırımı olmamıştır” başlıklı yazısında, ” Doğu Perinçek ile bütünüyle aynı görüşteyim” diye yazmıştır. Prof. Stone’u yargı önüne çıkaramıyorsunuz.

Korg. Yaşar Müjdeci “Ermeni soykırımı yalandır” diye konferans veriyor. İsviçre polisi kameraya alıyor. Ama dava açılamıyor.

Eski Bern Milletvekili Albert Hourriet de Ermeni soykırımının yalan olduğunu açıkça belirtiyor. Ancak yine dava açamıyorsunuz.

Nitekim Lozan sorgu yargıcı, 21 Eylül 2006 günü beni sorguladıktan sonra, takipsizlik kararı vereceğini İsviçre Devlet televizyonu 1. Kanal dahil, bütün kanallardan açıklamıştır.

Açıktır ki, İsviçre’nin kamu vicdanında bu kanun Ermeni soykırımı açısından kabul görmemiştir.

Bizim Lozan 2005 eylemimizden sonra İsviçre Senatosu, Ermeni katliamını kabul kararını gündeminden temelli kaldırmıştır.

Ve 2006 Ekim ayında İsviçre Adalet bakanı sayın Blocher, soykırımı inkar edenleri cezalandıran yasayı kaldıracaklarını açıklamış ve bu amaçla bir komisyon kurmuştur. Komisyon Başkanı sayın Leupold da, “Yargıçların tarih hakkında hüküm veremeyeceklerini” açıklamıştır.

İşte bizim yaptığımız provokasyon diye suçlanan eylemler! İsviçre devletini kanun değiştirme noktasına getirmiştir. Demek ki yapılan iş provokasyon değil, İsviçre’ye yardımdır.

ÖLMÜŞ EŞEĞİN ETİNDEN SUCUK OLMAZ

Bizim Türkçemizde söylenen bir söz vardır: Ölmüş eşeğin etinden sucuk olmaz.

Bana uygulanmak istenen kanun maddesi, Ermeni soykırımı açısından ölmüştür. Artık bu ölüyü ortadan kaldırmak gerekmektedir.

Kanunun hukuken bugün yürürlükte bulunması, uygulanabilir olması anlamına gelmez. Kanunlar da ölürler ve defnedilirler. Yapılması gereken ve kaçınılmaz olarak yapılacak olan budur.

TÜRKİYENİN, ORTADOĞU’NUN VE DÜNYANIN GELECEĞİ İÇİN

Suçun oluştuğunu belirlemek için benim kastım araştırıldı. Size Ermeni soykırımı uluslararası bir yalandır derken, hangi amaçla hareket ettiğimi belirteyim.

Birincisi gerçeğe bağlılık duygusudur.

İkincisi, Türkiye’nin, Ortadoğu’nun ve dünyanın geleceğiyle ilgilidir.

Bu yalan, Ermeni meselesiyle ilgili olarak değil, ABD’nin Büyük Ortadoğu Projesi’nde kullanılacaktır. Kuzey Irak’taki kukla devleti Türkiye, İran ve Suriye’ye doğru genişletme operasyonunda bu yalana başvurulacağı şimdiden görülmektedir. Bunda İsviçre’nin ve Avrupa’nın bir çıkarı yoktur. İnsanlığın ve Ermeni kardeşlerimizin de bu politikada bir çıkarı yoktur.

Adil bir karar vermenizi talep ediyor ve saygılar sunuyorum.

Doğu Perinçek’e 9000 Frank Para Cezası için 2 cevap

  1. Baris diyor ki:

    “Avrupa tarafsızlığını, adaletini, medeniyetini bir kere daha tüm dünyaya anlatan bir karar verdi.” Bunu açıklayabilirmisiniz? O mahkemenin söylediği nasıl topyekün Avrupaya maal edilebiliyor? Şimdi o mantıkla hareket edersek bazı bizim mahkemelerin verdiği kararlara bakıp Türkiyeyi yerin dibine batırabiliriz! Türklerde adalet duygusu yok minvalinde bi ton şeyler söylenebilir. Allah korusun elin oğlu sırf bunların üzerine kurulu bir kampanya başlatsa dünya aleme rezl oluruz. Söz konusu yasa Ermeni meselesi için özel olarak tasarlanmış bir yasa değil. Genel olarak soykırımla ilgili bir yasa. Ve bu ülkede soykırımı kabul etmiş vakti zamanında, o açıdan kendi mantık silsilesi içersinde bir tutarsızlık söz konusu değil. Daha geçenlerde bir yazar yahudi soykırımı olmamıştır dediği için ceza aldı. Bu tarz yasalara Avrupa içersinde karşı çıkanlar var, savunanlar var. Kendi aralarında tartışıyorlar belirli bir olgunluk çerçevesinde.

    Asıl bu tarz yazılarda göze çarpan, dikkat çeken şu var. Bir takım önyargılar var ve bunların üzerine kurulmuş cümleler. Nerdir bunlar?
    -Avrupa demokratik filan değil.
    -Türklere karşı özel bir düşmanlığı var.
    Bu şekilde yola çıkıldığı içinde insan mantığına aykırı durumlar ortaya çıkıyor. Hiçbirşey hatasız yada mükemmel değildir ama, bizler onca çarpıklığın içinde resmen boğularak yüzerken, demokrasi özgürlük adalet laflarının hikaye olduğu bir ortamda yaşarken. Her çeşit insanına, ekonomi ve özgürlük bakımından olsun bizimkinden 10 kat fazla olanakları sunan elin oğlunu dünyaya adaletsiz vesaire şeklinde tanıtmaya kalkarsak kendimize güldürürüz sadece. YouTube olayında nasıl güldürdüysek aynı o şekilde güldürürüz. Yunanistandan, bizdede tonlarcası bulunan geri zekalı bir çocuğun salak işinden dolayı bir siteyi sansürlediler. Koca ülkeyi engellediler. Hayır alakasız bir konu değil..Bunların hepsi aynı şeyler. Aynı zihniyet. Genetik yapısı tamamıyle aynı. Bu zihniyetle başımız çok büyük belalara girecek. Ama sanırım başka yolu yok. Bu zihniyet bize büyük acılar çektirmeden akıllanmıycaz biz maalesef.

  2. kriptontr diyor ki:

    bunu söylemem sadece bu olay neden olmadı elbette zaten “1kez daha” dedim..
    varsa eğer önyargılarımın sebepleri şunlardır.
    1-Fransada Ermeni soykırımı yasasının çıkması
    2-Doğu perinçek’e “hapse” mahkum edilmesi
    3-Amerikada Soykırım yasasının gündeme gelmesi
    4-Çoğu Avrupa ülkesinde “Ermeni Soykırımı”nın tanınması.

    bunlar kendi kafalarımızın kokuşmuşluğumuzdan burnumuz kurtulduğu vakit avrupanın kokusunuda burnuma getiriyor…

    O genel bi soykırım yasasıysa neden D.Perinçek “ermeni soykırımı emperyalist bir yalandır” dediği için yargılanıyor.Neresi, ne kadarı genel anlayabilmiş değilim.

    Ayriyeten tabiki avrupa insanının Ermenisi, Yunanı, Rumu kadar olmasada Türklere karşı bir düşmanlığı vardır.Nedenide tarih kitaplarında yazar.Onların tarih kitaplarıda Türklerin ne kadar barbar olduğunu anlatır…

    Sonuç olarak sözümün arkasındayım avrupa (evet tümü)
    zihniyet bakımından bizden daha az kötüdür fakat iyi değildir.

Bir Cevap Yazın

Aşağıya bilgilerinizi girin veya oturum açmak için bir simgeye tıklayın:

WordPress.com Logosu

WordPress.com hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Log Out / Değiştir )

Twitter resmi

Twitter hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Log Out / Değiştir )

Facebook fotoğrafı

Facebook hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Log Out / Değiştir )

Google+ fotoğrafı

Google+ hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Log Out / Değiştir )

Connecting to %s

%d blogcu bunu beğendi: